Magazine MZLF: Gekruid met cultuur: “Ik zal altijd tussen de Belgische en Oekraïense cultuur zweven”

Wanneer ik terugdenk aan mijn kindertijd, springt het gerecht ‘varenyky’ er het meeste uit. Ik vroeg er zo vaak naar, dat het een grapje in mijn familie is geworden. Het is een Oekraïens gerecht dat ik heb leren kennen door mijn moeder. Ze maakte altijd een goede combinatie van zowel de Belgische als Oekraïense keuken. Op een keer bereidde ze de varenyky en ik werd verliefd.

Vroeger maakten we het gerecht zeker één keer per maand, maar nu hebben we daar geen energie en tijd meer voor. Tegenwoordig maken we het meestal enkel klaar bij speciale gelegenheden, zoals Kerstmis. Op kerstavond, meestal ‘s middags of in de namiddag, staan mijn moeder en ik samen in de keuken. Dat is dan ons moeder-dochter-momentje.

Tweestrijd in cultuur 

Als kind deed ik heel hard mijn best om die Oekraïense cultuur weg te duwen, want dat was niet cool. Ik wou zo normaal mogelijk zijn, een normale doorsnee Belg. Tot mijn dertien, veertien jaar heb ik dat deel van mij verdrongen. Thuis kreeg ik nog wel de Oekraïense taal mee van mijn moeder. Doorheen mijn kindertijd keek ik naar de Oekraïense televisie en las ik Oekraïense sprookjesboeken voor aan mijn moeder. Ook uit de conversaties die mijn familieleden hadden, kon ik heel wat leren. De Oekraïense taal heb ik dus niet afgewezen, maar de Oekraïense cultuur wel.

Rond mijn dertien, veertien jaar, ben ik dan toch de cultuur beginnen te omarmen. Toen de oorlog tussen Rusland en Oekraïne begon, had ik echt een klik dat ik die cultuur nooit had mogen vermijden. Want aan het einde van de rit is dat wel wie ik ben.

Tot op de dag van vandaag voel ik dat ik niet 100 procent pas in de Belgische cultuur, maar ook niet in de Oekraïense. Ik zweef ertussen. Dat is heel raar om te ervaren, want ik voel me nergens volledig thuis. Dat ervaar ik bijvoorbeeld aan de humor. Met de familie worden er heel vaak grappen gemaakt die culturele connotaties hebben. Die begrijp ik vaak niet en dan voel ik mij een beetje buitengesloten. Ook bij mijn Belgische vrienden heb ik dat soms. Ze praten dan bijvoorbeeld over de Vlaamse televisie, waar ik eigenlijk niet naar kijk, en dan ben ik niet mee.

Een recept voor balans 

Ik denk dat ik altijd ga blijven zweven tussen beide culturen. Ik moet leren in die ruimte te navigeren en een manier te vinden om daarmee om te gaan. Ik ben echt een half Oekraïense en dat voel ik in mijn dagelijks leven. Thuis spreek ik Nederlands met mijn mama en Oekraïens met mijn stiefpapa, omdat hij niet zo goed Nederlands kan.

Uiteraard komt die dubbele cultuur terug in het eten. Soms eten we Belgische keuken, soms Oekraïense. Ik ben misschien een beetje bevooroordeeld, maar het Oekraïense eten is bijzonder lekker. Er wordt ook veel tijd en moeite in gestoken, maar het eindresultaat is fantastisch. Dat zegt ook iets over het leven zelf. In het leven moet je ook tijd en moeite steken in dingen voordat ze een succes kunnen worden.